لغتنامه بندری
بایی bayi=بابا بزرگ
بی بی= مامان بزرگ
مُم- ماما= مامان
با = بابا
بپ و بپو به معنی بابا وبابا بزرگ کلمه هندی است و ایضاً کلماتی مثل جوتی به معنی کفش
دادا = خواهر
کاکا = برادر
چولنگ = کودک
چولنگی =کودکی
چوک chook=پسر
دخت =دختر
عَمی -عامو =عمو
همریش=همریش -فارسی کلمه باجناق(ترکی) در لهجه لری نیز گویند
جاری =نسبت همسران دوبرادر
خالو =دایی
دخله dakhla =فامیل -دخله گروه فامیل -مثلا دخله ما هندن
چوکلک=جوانی که ازدواج نکرده
سالار کهره=شبان=چوپان
طو tuw=پیچ پیچانده -یه طو هاده =یه پیچش بده
مَفرَک=آرنج
کلکچغ(Kelkechegh) : حلزونک ،حلزون های رنگی و کوچک کنار ساحل که رنگ های بسیار زیبایی دارند با طرح های بی نظیر. و جالب این است که تقریبا هیچ کدام مثل هم نیستند.
ولم valm = خوب
پنجروک(Penjurook): نیشگون ـ فشار دادن پوست و گوشت با دو انگشت
سوری soori =از انواع زنبور -زنبوری که کاملا زرد است
گوز guwz =از انواع زنبور در بندر عباس -زنبوری قهوه ای و بزرگتر از سوری.
مُک mok =زنبوری سیاه و مخملی و مقداری زردی روی سرش این زنبور شکل تپلی دارد
کفسک سوری =لانه زنبورسوری که متصل به شاخه درختان میسازد
کفسک kufask=لانه پرنده-کفسک سورسک کفسک دیمیل
خونه شیر نَملَک = خانه قیفی که حشره ای به نام شیر نملک در خاک نرم میسازد و حشرات کوچک را به دام اندازد
کررابو [karrabo] =دلفین
مرهن merehn=گردن
کنگ kang=شانه، کتف
خُلک=خلق ،گلو
تِلو teluw=بزرگ
گپ gap=بزرگ و صحبت - دو معنی
تیغار=جلو
پسلهpasela=پشت چیزی بودن
نشبیل=طنابی که لنگ را باآن میبستند=کمربند
کاغر kaghur =قلاب ماهیگیری
خیط kheyt=سیم ماهیگیری ،نشبیل هم میگن
بولت bult=وزنه ماهیگیری
رزوه =دندانه-دندانه کردن لوله آب
دیس [deys]=رزوه
تنی نین [tani nin] =یعنی بچه است آدم بزرگ نیست - گاهی از عصبانیت به آدم اهمال کار گویند
دوشdosh=دیروز - فارسی قدیم -دوش وقت سحر از غصه ....
پره pare=پریروز
سبا saba=فردا -در بعضی نقاط مرکزی ایران هم بکار میره
شو show=شب
غور ghuwr=نگهداری انسان و همچنین درخت وحیوان
پتpot =دامن مرد یا زن (منظور لباس دامن نیست ) ام کردی تو پت فلانی - بکرد تو پتم بنداز در لباسم
جمول jamol=دوقلو -در بعضی نقاط دیگر نیز گفته شود
سُک کردن suk=تحریک کردن -اذیت کردن مثال: سکی مکن
دا (ای دا) =کلمه ابراز زشتی در امر اتفاق افتاده یا به عنوان خجالت ، کلمه ای که خانمها استفاده کنند مثل وا در تهران
آ=حرف تعجب- مثلا آ ئی توکا به چه معنی:آ این چه کاریه میکنی = این حرف بیشتر مردانه است
نه na=پسوند برای تاکید و عجله خواستن در کار مثلا: بره نه =برو نه -
به معنی زود باش برو - بره=برو مثال برو نه ، بیا نه یعنی زود باش برو ،زود باش بیا
گوز guwz =زنبورگووز- درسیستان گوج میگنguwj
سوری sori =از انواع زنبور
مندیل mandil=عمامه، دستار
لنگ lung=پارچه ئی که مردان دور پاها کنند
منائی manaei=کفران نعمت ، عیب بینی
جهاز jahaz=کشتی چوبی که ممکن است بادبانی یا موتوری باشد امروزه لنج میگن
هوری hori=قایق
مشوه mashowa=قایق لنج -قایقی کوچک
لنج lanj=جهازی که موتور دارد(درواقع لنچ نام شرکت تولید کننده موتور جهاز بوده مثل ریکا که به مایع ظرفشوئی میگن ولی نام یک شرکته)
مغراض meghraz=قیچی-مقراض
پوتنگ puteng =بقچه
پُل= پریز برق - مثال پلی بزن- پلی بکن